दाङ । बिश्व क्षयरोग दिवस–२०८१ को सन्दर्भमा लुम्बिनी प्रदेश सरकार स्वास्थ्य निर्देशनालयको आयोजनामा क्षयरोग नियन्त्रणमा सरकारले गरेका प्रयासहरु एक कार्यक्रम बिच सोमबार सार्वजनिक गरिएको छ ।
प्रदेश निर्देशनालयका निर्देशक रोशनलाल चौधरीको अध्यक्षथतामा भएको कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रदेशका १२ जिल्लाका स्वास्थ्यकर्मि, सरोकारवाला तथा पत्रकारहरुको बिचमा प्रदेश सरकारको तथ्यांक र प्रयासका पहलहरुका बारेमा कार्यक्रम गरिएको हो ।
लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार प्रदेश सरकार माताहतका १२ जिल्लामा ८ हजार ४ सय ४४ नागरिकहरुमा क्षयरोगको संक्रमण भएको बताइएको छ । जसमध्ये रुपन्देहीमा सबैभन्दा बढी २ हजार १२ जनामा क्षयरोग संक्रमण देखिएको छ भने दोश्रो जिल्ला दाङमा १ हजार ४ सय १५ जनामा संक्रमण देखिएको प्रदेश सरकारको तथ्यांकले बताएको छ ।
त्यसैगरी बाँकेमा १ हजार १ सय ८२ जना, कपिलवस्तुमा ९ सय ७८ जना, बर्दियामा ७ सय ३० जना,पाल्पामा ३ सय ६३ जना,पश्चिम नवलपरासीमा ५ सय २० जना,अर्घाखाँचीमा २ सय २५ जना, गुल्मीमा २ सय ६३ जना, प्यूठानमा ३ सय ८६ जना, रोल्पामा ३ सय १२ र पूर्वि रुकुममा ५८ जना क्षयरोगका संक्रमित भएको प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयको तथ्यांक रहेको छ ।
कार्यक्रममा क्षयरोग नियन्त्रणमा सरकारले गरेका प्रयासहरु र आगामी योजनाहरुका बारेमा जानकारी गराइएको हो । क्षयरोग नियन्त्रण गर्न तिनै तहका सरकारहरुले अभियान सञ्चालनकालागि प्रभावकारीता दिन कार्यक्रमका बक्ताहरुले जोड दिएका हुन् । क्षयरोग नियन्त्रणमा सरकारको अभियान औपचारिकतामा मात्र सिमित भएमा यसले सार्थक रुप लिन नसक्ने कार्यक्रमका बक्ताहरुको जोड रहेको थियो ।
कार्यक्रममा क्षयरोग सम्बन्धित २९ देखि ३० हजार नागरिकहरु उपचार विहिन भएको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको थियो । क्षयरोग नियमित औषधी सेवन गरे निको हुने र औषधि खाईरहेका नागरिकबाट पनि सर्ने बताइउको थियो । यो माईक्रो ब्याक्टेरियम ट्यूवरक्लोसिस नामको किटाणुबाट क्षयरोग अर्थात् टिबि रोग लाग्ने र आम नागरिकहरुमा टिबी रोगका किटाणु हुने तर उमेर ढल्किदै जाँदा देखापर्दै जाने खतरा भएको प्रदेश निर्देशनालयका डा. अच्युत न्यौपानेले जानकारी दिए ।
कार्यक्रममा डा. न्यौपानेले लुम्बिनी प्रदेश सरकारबाट क्षयरोग निदानमा भएका प्रयासहरु, अवसर र चुनौतीका बारेमा समेत प्रस्तुतिकरण राखेका थिए । क्षयरोग नियन्त्रण र उपचारका लागि दाङ जिल्लाका धेरै पालिकाहरुमा संयन्त्र निर्माण गरिसकिएकोले कूल ५० वटा डट्स केन्द्रहरु २० वटा माईक्रोसकोपि केन्द्र तथा तुलसीपुर प्रादेशिक अस्पताल, राप्ती स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान र लमही अस्पतालमा गरि ३ स्थानहरुमा जिन एक्सपर्ट केन्द्र सञ्चालनमा आएको बताइएको छ ।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय दाङका अनुसार जिल्लामा क्षयरेगिको संख्या घट्न सकेको छैन । चालु आबको हालसम्म जिल्लामा क्षयरोगधका कारण २७ जनाको मृत्यु भैसकेको छ । कार्यक्रममा स्वास्थ्य निर्देशनालयका नर्सिङ प्रशासक इश्वरी केसीले क्षयरोग नियन्त्रणमा प्रदेश सरकारले गरेका उपलब्धिहरु तथा चुनौतिहरुका बारेमा बोलेकि थिइन् । पत्रकारहरुले छलफलमा आ–आफ्ना जिज्ञासाा राखेका थिए ।